ખેડૂતોનું દિલ જીતતી ગીર ગાય: ગુજરાતના ગીરથી દિલ્હી સુધી વધતું ધ્યાન

• ગીર ગાય દેશી ઓલાદ છે અને ગુજરાતના ગીર વિસ્તારથી ઉત્તર ભારત સુધી રસ વધ્યો છે
• એક વિયાણમાં સામાન્ય રીતે 1,500થી 2,000 લિટર દૂધ આપવાનું કહેવાય છે
• ઉપજ પશુ અને ફાર્મ વ્યવસ્થાપન પ્રમાણે બદલાય છે
• પ્રીમિયમ ભાવનું દૂધ અને ઊંચી કિંમતની ડેરી પ્રોડક્ટ્સ ધ્યાનનું કારણ છે
• રાષ્ટ્રીય ગોકુળ મિશન દેશી પશુઓના સંરક્ષણ માટે સરકારી ટેકો આપે છે

ગીર ગાય, દેશી ઓલાદ, ગુજરાતના ગીર જંગલ વિસ્તારથી હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ, દિલ્હી અને રાજસ્થાનની ગૌશાળાઓ સુધી ખેડૂતો અને ડેરી સાહસિકોનું ધ્યાન ખેંચી રહી છે.

આ અહેવાલ 13 ઓક્ટોબર 2026નો છે. ગીર ગાયની માંગ અને રસ વધવાનું કારણ દૂધની ગુણવત્તા અને ઊંચા ભાવ સાથે જોડાયેલો છે.

દૂધની ઉપજ અને બજાર

ગીર ગાય એક વિયાણમાં સામાન્ય રીતે 1,500થી 2,000 લિટર દૂધ આપે છે, એવું કહેવાય છે. જોકે દરેક પશુ અને ફાર્મના વ્યવસ્થાપન પ્રમાણે ઉપજ બદલાય છે.

પ્રીમિયમ ભાવે વેચાતું દૂધ અને ઊંચી કિંમતની ડેરી પ્રોડક્ટ્સ પણ ઉત્તર ભારતમાં ગીર ગાય તરફ ધ્યાન ખેંચવાના કારણો ગણાવવામાં આવ્યા છે. દેશી પશુઓ પ્રત્યેનો રસ પણ વધી રહ્યો છે.

ગીર ગાયની ઓળખ

ગીર ઓલાદ મુખ્યત્વે દક્ષિણ કાઠિયાવાડના ગીર જંગલ વિસ્તારમાં જોવા મળે છે. તે દેશી ઓલાદ તરીકે ઓળખાય છે.

રાષ્ટ્રીય ગોકુળ મિશન પશુપાલન અને ડેરી વિભાગની યોજના છે. તેનો હેતુ દેશી ગાય અને ભેંસની ઓલાદોનું સંરક્ષણ કરવાનો અને પશુઓની આનુવંશિકતા સુધારવાનો છે. આ યોજના 2014માં સેન્ટ્રલ સેક્ટર સ્કીમ તરીકે શરૂ થઈ હતી.

મિશન દ્વારા ગીર સહિત સહિવાલ, રાઠી, દેવની, થારપારકર અને રેડ સિંધી ઓલાદોને સામાન્ય પશુઓને સુધારવા માટેની ઉચ્ચ દેશી ઓલાદો તરીકે ગણાવવામાં આવી છે.

ખેડૂતો અને ગૌશાળાઓ માટે મદદ

રાજપુરોહિત કહે છે કે તેમની ટીમ પશુ વ્યવસ્થાપનની માહિતી વહેંચે છે. ટીમ યોગ્ય આખલા અને સંવર્ધનના વિકલ્પ શોધવામાં મદદ કરે છે.

રાજપુરોહિતના કહેવા મુજબ, ટીમ ગૌશાળાઓને તાલીમ પામેલા કર્મચારીઓ શોધવામાં પણ મદદ કરે છે.