સ્ત્રોત: પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (PIB), ભારત સરકાર - વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રાલય PIB દિલ્હી pib.gov.in પર મૂળ પ્રકાશન વાંચો
- રોબોટિક્સ, એઆઈ અને નેનોસાયન્સ એકસાથે ચોકસાઇ દવાની વિશાળ સિસ્ટમ બનાવશે.
- રોબોટિક સર્જરીથી લઈને રોબોટિક દવા સુધીનો ઉપયોગ વધવાની અપેક્ષા છે
- ટેલિ-રોબોટિક્સ નિષ્ણાતોની સેવાઓને દૂર બેઠેલા દર્દીઓ સુધી પહોંચવા સક્ષમ બનાવશે.
- જીનોમ ઈન્ડિયા હેઠળ 10,000 વ્યક્તિઓની જીન સિક્વન્સિંગ પૂર્ણ થઈ
- ડૉક્ટર હવે દર્દી પાસે જશે, દર્દી ડૉક્ટર પાસે નહીં જાય
કેન્દ્રીય વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી રાજ્ય મંત્રી ડો.જિતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું છે કે આગામી સમયમાં રોબોટિક્સ એક મહત્વનું સાધન બનશે જે સારવારના દરેક ક્ષેત્રમાં ઝડપથી પ્રગતિ કરશે. તેમણે આજે આ વાત કહી હતી.
તેમણે કહ્યું કે રોબોટિક્સ, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) અને નેનોસાયન્સ સાથે મળીને પ્રિસિઝન હેલ્થકેર અને પ્રિસિઝન મેડિસિનનું વિશાળ ઈકોસિસ્ટમ બનાવશે. આ વ્યક્તિની આનુવંશિક પ્રોફાઇલ, પર્યાવરણ, જીવનશૈલી અને આહારના આધારે વિવિધ સારવારને સક્ષમ કરશે.
શસ્ત્રક્રિયાથી આગળ
ડો. જિતેન્દ્ર સિંહે "સોસાયટી ઓફ રોબોટિક સર્જરી"ની આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદમાં ઉદ્ઘાટન સંબોધનમાં આ વાત કહી. તેમણે કહ્યું કે રોબોટિક્સ માત્ર સર્જરી સુધી સીમિત ન હોવું જોઈએ. તેમના મતે, આ એક એવું ઉપકરણ છે જેને દવાની ઘણી શાખાઓમાં સામેલ કરવામાં આવશે.
તેમણે કહ્યું કે રોબોટિક મેડિસિન, રોબોટિક એન્ડોક્રિનોલોજી અને રોબોટિક કાર્ડિયોલોજી પણ ભવિષ્યમાં ઉભરી શકે છે. તેમણે વિવિધ તબીબી ક્ષેત્રોમાં એઆઈના વધતા ઉપયોગ સાથે તેની સરખામણી કરી.
નિષ્ણાતો દૂરના દર્દીઓ સુધી પહોંચે છે
ડો. જીતેન્દ્ર સિંહે જણાવ્યું હતું કે ટેલી-રોબોટિક્સ ભૌગોલિક સીમાઓ પાર કરીને પણ દર્દીને નિષ્ણાત માહિતી પહોંચાડી શકે છે. આનાથી દર્દીઓ નિષ્ણાત પાસે મુસાફરી કર્યા વિના અદ્યતન સારવાર મેળવી શકશે.
તેણે એન્ટાર્કટિકામાં 10,000 કિલોમીટર દૂર સ્થિત વ્યક્તિનું રોબોટિક અલ્ટ્રાસાઉન્ડ કરવાનો પોતાનો અનુભવ શેર કર્યો. તેમના મતે હવે ડૉક્ટર દર્દીની મુલાકાત લઈ શકે તે માટે મોડલ બનાવી શકાય છે.
જીનોમ ઈન્ડિયા અને નેનોમેડિસિન
જીનોમ ઈન્ડિયા પ્રોગ્રામ પર તેમણે કહ્યું કે 10,000 વ્યક્તિઓની જીન સિક્વન્સિંગ કરવામાં આવી છે. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે ભારત ભવિષ્યમાં દરેક નવજાત શિશુના જીન સિક્વન્સિંગ તરફ આગળ વધી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે 1.4 અબજની વસ્તી માટે AI અને રોબોટિક્સનો શ્રેષ્ઠ ઉપયોગ જરૂરી રહેશે.
તેમણે નેનોમેડિસિનની સંભવિતતા વિશે પણ વાત કરી. મૌખિક ઇન્સ્યુલિન વિકસાવવાના પ્રયાસોનો ઉલ્લેખ કરતાં, તેમણે કહ્યું કે નેનો-સ્તરની પ્રગતિ પરંપરાગત દવાઓની ડિલિવરીમાં મર્યાદાઓને દૂર કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
તેમણે બદલાતા રોગો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમના મતે, ભારતમાં મેટાબોલિક અને જીવનશૈલી વિકૃતિઓ સાથે ચેપી રોગો પ્રચલિત છે, અને વૃદ્ધાવસ્થાના રોગો હવે યુવાન લોકોમાં પણ વધુને વધુ જોવા મળે છે. આ માટે અદ્યતન ટેકનોલોજી અને સંકલિત અભિગમ બંને જરૂરી છે.
ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે SRS India 2026 ના આયોજકોને રોબોટિક સર્જરીને સંસ્થાકીય શિક્ષણ, શૈક્ષણિક અને વ્યાવસાયિક કોન્ફરન્સ પ્લેટફોર્મ પર લઈ જવા બદલ અભિનંદન આપ્યા હતા.
આ અહેવાલ પ્રેસ ઇન્ફર્મેશન બ્યુરો (PIB) દ્વારા જારી કરાયેલ સત્તાવાર પ્રેસ રિલીઝ પર આધારિત છે. મૂળ પ્રકાશનની લિંક ઉપર આપવામાં આવી છે.
