સુપ્રીમ કોર્ટ: શાંતિથી એકઠા થયેલા લોકોની ગેરકાયદે અટકાયત નહીં

• કોર્ટે કહ્યું: શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓની કાયદા વિના અટકાયત ન થાય
• મેટ્રો અને રેલ સેવા સામાન્ય રીતે ચાલવી જોઈએ
• ઇન્ટરનેટ સેવા ખોરવાવી ન જોઈએ, અવરજવર મુક્ત રહે
• દિલ્હી પોલીસ અને કેન્દ્રને મંગળવાર સુધીમાં જવાબ આપવાનો છે

સુપ્રીમ કોર્ટે રવિવારે, 11 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ ખાસ સુનાવણીમાં આદેશ આપ્યો કે શાંતિથી એકઠા થયેલા લોકોની ગેરકાયદે અટકાયત ન થવી જોઈએ. કોઈ પણ અટકાયત કાયદામાં નક્કી કરેલી પ્રક્રિયા મુજબ જ થવી જોઈએ.

જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાગચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની બેન્ચે દિલ્હી પોલીસ અને કેન્દ્રને નોટિસ પણ ફટકારી છે. બંનેએ મંગળવાર સુધીમાં જવાબ આપવાનો છે.

કોર્ટના મુખ્ય નિર્દેશ

• BNSSની કલમ 163 હેઠળ પ્રતિબંધિત આદેશ ન હોય તેવા વિસ્તારોમાં શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓની કાયદા વિના અટકાયત નહીં.
• બંધારણની કલમ 19(2) મુજબ જાહેર વ્યવસ્થા માટે જરૂર ન હોય તો મેટ્રો અને રેલ સેવા સામાન્ય રીતે ચાલે.
• ઇન્ટરનેટ સેવા ખોરવાય નહીં. જસ્ટિસ બાગચીએ મૌખિક રીતે કહ્યું કે IT એક્ટ હેઠળ સત્તાવાળાઓની સત્તા કોર્ટ છીનવતી નથી.
• ટ્રાફિક નિયમોને આધીન શહેરમાં મુક્ત અવરજવર.
• બધે બેરિકેડિંગ કોર્ટને પસંદ નથી, તેની તાત્કાલિક સમીક્ષા થવી જોઈએ.

અવમાનનાની અરજી

મેટ્રો અને ટ્રેન સેવા અંગેના અગાઉના આદેશના કથિત ભંગ બદલ અવમાનનાની કાર્યવાહી માગતી અરજી પર કોર્ટે નોટિસ આપી. 9 ઓક્ટોબરના આદેશ પછી 10 ઓક્ટોબરે દિલ્હીમાં મોટી સંખ્યામાં લોકોની કથિત ગેરકાયદે અટકાયતને પગલે તાત્કાલિક સુનાવણી થઈ હોવાનું બેન્ચે કહ્યું.

વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે કહ્યું કે કોર્ટના નિર્દેશોનો ખુલ્લેઆમ ભંગ થયો. તેમના આરોપ મુજબ મેટ્રો સેવા ખોરવાઈ, નવી દિલ્હી અને નિઝામુદ્દીન રેલવે સ્ટેશન બંધ રહ્યાં, ટ્રાફિક એડવાઈઝરી જારી ન થઈ અને ઘણા લોકોને હેરાન કરી ગેરકાયદે અટકાયતમાં લેવાયા.

વરિષ્ઠ વકીલ મેનકા ગુરુસ્વામીએ રાજકીય નેતાઓની અટકાયત સામે હેબિયસ કોર્પસ અરજી કરી છે, જેની સુનાવણી પણ થઈ રહી છે.

પૃષ્ઠભૂમિ

મતદાર યાદીના વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR)માં કથિત ગેરરીતિઓ સામે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારના રાજીનામાની માગ સાથે દિલ્હીમાં વિરોધ ચાલી રહ્યો છે. CJP જૂથે જંતર-મંતર પર પ્રદર્શનની જાહેરાત કરી હતી. રવિવારે કનોટ પ્લેસ પહોંચેલા ઘણા પ્રદર્શનકારીઓને પોલીસે અટકાયતમાં લીધા.

હવે શું

કોર્ટ વચગાળાનો આદેશ આપશે. પોલીસ કાયદો બંધારણની કલમ 19 હેઠળની અભિવ્યક્તિની જરૂરિયાત સાથે કેટલો સુસંગત છે, તે અંગે કોર્ટ દલીલો સાંભળવા માગે છે. વચગાળાના નિર્દેશો કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિને આધીન રહેશે. ગેરકાયદે અટકાયત, વધુ પડતા બળ અને કાયદાકીય ફરજોના ભંગના આરોપો પર સરકારે જવાબ આપવો પડશે, એમ બેન્ચે કહ્યું.