- મંત્રાલયે 13 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં સંભવિત બોલીદાતાઓ માટે સંપર્ક કાર્યક્રમ યોજ્યો
- સેવેલ રાઇઝ-01 અને વેસ્ટ સેવેલ રિજ-01, કુલ વિસ્તાર 1,632 ચોરસ કિલોમીટર
- બ્લોકમાં પોલીમેટૈલિક નોડ્યૂલ અને ક્રસ્ટ, કમ્પોઝિટ લાઇસન્સ માટે રજૂ
- ટેન્ડર દસ્તાવેજ 1 ઓક્ટોબર 2026થી વેચાણ માટે ઉપલબ્ધ
- બોલી જમા કરાવવાની અંતિમ તારીખ 28 ડિસેમ્બર 2026
ખાણ મંત્રાલયે 13 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં અપતટીય ખનિજ બ્લોકની નીલામી અંગે સંપર્ક કાર્યક્રમ યોજ્યો. આ કાર્યક્રમમાં સંભવિત બોલીદાતાઓ અને હિતધારકોને નીતિ, નિયમો, બોલીની પ્રક્રિયા અને અન્વેષણ માટેની સહાય વિશે સમજ આપવામાં આવી.
બે બ્લોક, કુલ 1,632 ચોરસ કિલોમીટર
મંત્રાલયે અંડમાન સાગરમાં આવેલા બે અપતટીય ખનિજ બ્લોક માટે 1 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ ટેન્ડર આમંત્રણ સૂચના (એનઆઈટી) બહાર પાડી છે. બંને બ્લોક કમ્પોઝિટ લાઇસન્સ માટે રજૂ થયા છે.
સેવેલ રાઇઝ-01નો વિસ્તાર 632 ચોરસ કિલોમીટર છે. વેસ્ટ સેવેલ રિજ-01નો વિસ્તાર 1,000 ચોરસ કિલોમીટર છે. બંને મળીને નીલામી માટે કુલ 1,632 ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તાર ખુલ્લો મુકાયો છે.
બંને બ્લોકમાં પોલીમેટૈલિક નોડ્યૂલ અને ક્રસ્ટ છે. આ ખનિજોમાં નિકલ, કોબાલ્ટ, કોપર અને મેંગેનીઝ હોય છે, જે ઘણા ઔદ્યોગિક કામો અને નવી ટેકનોલોજી માટે જરૂરી છે.
અધિકારીઓએ શું કહ્યું
ખાણ મંત્રાલયના સચિવ કેશવ ચંદ્રે દેશની ખનિજ પુરવઠા શૃંખલા મજબૂત કરવાના મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે તેનાથી આર્થિક વિકાસ, ટેકનોલોજી, ઊર્જા બદલાવ અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રે સ્પર્ધા વધશે. તેમણે ભારતના પૂર્વ કિનારે બનનારા ક્રિટિકલ મિનરલ પ્રોસેસિંગ પાર્કની ક્ષમતા પણ જણાવી, જે અપતટીય ખનિજ પ્રક્રિયામાં મદદ કરશે.
ખાણ મંત્રાલયનાં અતિરિક્ત સચિવ ડૉ. વીણા કુમારી ડર્મલે પારદર્શક અને જવાબદાર વિકાસ માટે થયેલા નીતિગત સુધારા ગણાવ્યા. હિતધારકોના સૂચનોના આધારે બ્લોકના માળખામાં ફેરફાર કરાયા છે. અન્વેષણ સરળ બનાવવા પોલીમેટૈલિક નોડ્યૂલ અને ક્રસ્ટ બ્લોકનો વિસ્તાર પણ વધારાયો છે.
તેમણે જણાવ્યું કે પર્યાવરણ બેઝલાઇન ડેટા, સંદર્ભ શરતો અને પર્યાવરણ વ્યવસ્થાપન યોજનાના દિશાનિર્દેશો સંબંધિત કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને વિભાગોને અભિપ્રાય માટે મોકલાયા છે. તે ટૂંક સમયમાં અંતિમ કરાશે.
સંસ્થાઓની ભૂમિકા અને નીલામીનું સમયપત્રક
ભારતીય ભૂવૈજ્ઞાનિક સર્વેક્ષણ (જીએસઆઈ) એ બ્લોકની ભૂવૈજ્ઞાનિક વિશેષતાઓ અને ખનિજની સંભાવનાઓ રજૂ કરી. એસબીઆઈ કેપિટલ માર્કેટ્સ લિમિટેડ (એસબીઆઈકેપ્સ), લેનદેન સલાહકાર તરીકે, નીતિ માળખું, નીલામી પ્રક્રિયા અને બોલી માટેની જરૂરિયાતો સમજાવી. નીલામી મંચ પ્રદાતા એમએસટીસીએ ઈ-નીલામી પોર્ટલ પર ટેન્ડર દસ્તાવેજ ખરીદવાથી બોલી જમા કરવા સુધીની પ્રક્રિયા બતાવી.
રાષ્ટ્રીય ખનિજ અન્વેષણ અને વિકાસ ટ્રસ્ટ (એનએમઈડીટી)એ કમ્પોઝિટ લાઇસન્સધારકોના અન્વેષણ ખર્ચની આંશિક ભરપાઈની યોજના રજૂ કરી.
ખુલ્લી ચર્ચામાં સંભવિત બોલીદાતાઓએ બ્લોક, ટેન્ડરની શરતો, નીલામી પ્રક્રિયા અને અન્વેષણ સહાય અંગે સ્પષ્ટતા માંગી.
નીલામી અપતટીય ક્ષેત્ર ખનિજ (વિકાસ અને નિયમન) અધિનિયમ, 2002 (2023માં સુધારેલ) અને અપતટીય ક્ષેત્ર ખનિજ (નીલામી) નિયમો, 2024 (સુધારેલ) હેઠળ થઈ રહી છે.
નીલામીનું સમયપત્રક આ મુજબ છે:
- ટેન્ડર દસ્તાવેજનું વેચાણ: 1 ઓક્ટોબર 2026થી શરૂ
- પ્રી-બિડ કોન્ફરન્સ: 4 નવેમ્બર 2026
- પ્રશ્ન પૂછવાની અંતિમ તારીખ: 13 નવેમ્બર 2026
- ટેન્ડર દસ્તાવેજ ખરીદવાની અંતિમ તારીખ: 21 ડિસેમ્બર 2026
- બોલી જમા કરાવવાની અંતિમ તારીખ: 28 ડિસેમ્બર 2026
ટેન્ડર આમંત્રણ સૂચના અને નીલામીના દસ્તાવેજ એમએસટીસીના ઈ-નીલામી પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ છે.
