- આંદોલન 16 ઓગસ્ટે અમરોલીના એમ્બ્રોઇડરી એકમોથી શરૂ થયું હતું
- કેન્દ્રીય કાપડ મંત્રી ગિરિરાજ સિંહ 9 ઓક્ટોબરે સુરત આવ્યા હતા
- મુખ્ય માંગ: 8 કલાકનો કામનો દિવસ, પગારવાળી સાપ્તાહિક રજા, શ્રમ કાયદાનો અમલ
- કામદારોએ 250થી 300 કર્મચારીઓને છૂટા કર્યાનો દાવો કર્યો
- કામદાર નેતા અજય ડી. દુબેએ 'ગામ ચલો' આંદોલનની ચેતવણી આપી
સુરતના એમ્બ્રોઇડરી કામદારોનો વિવાદ વધ્યો છે. કામદાર નેતા અજય ડી. દુબેએ કહ્યું છે કે માલિકો સાપ્તાહિક રજા સહિતની શ્રમ જોગવાઈઓ નહીં અપનાવે તો ‘ગામ ચલો’ આંદોલન કરાશે.
શું થયું
આંદોલન 16 ઓગસ્ટે અમરોલીના એમ્બ્રોઇડરી એકમોથી શરૂ થયું હતું. ધીરે ધીરે તે શહેરના બીજા ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં ફેલાયું.
કેન્દ્રીય કાપડ મંત્રી ગિરિરાજ સિંહ 9 ઓક્ટોબરે સુરત આવ્યા. તણાવ વધતાં તેમણે શહેરના કાપડ ઉદ્યોગને કામદારો સાથેનો વિવાદ ઉકેલવા અપીલ કરી.
સુરતમાં યોજાયેલી ‘મહામંથન’ બેઠકમાં એસોસિએશને રવિવારની રજા આપવા સંમતિ દર્શાવી. જોકે આ શરત સાથે કે નિયમોનું પાલન થાય.
આંકડા પર સ્પષ્ટતા નથી
કેટલા કામદારો કામ છોડી ગયા, તેનો સ્પષ્ટ આંકડો હજુ નથી. કેટલા એકમો અને કામદારો પ્રભાવિત થયા, તે પણ નક્કી નથી.
કામદારોએ દાવો કર્યો છે કે સાપ્તાહિક રજાની માંગ કર્યા બાદ 250થી 300 કર્મચારીઓને છૂટા કરાયા. કેટલાકે સેંકડો કામદારોએ નોકરી ગુમાવી હોવાનો આરોપ મૂક્યો છે.
ગિરિરાજ સિંહે કહ્યું કે મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસી કામદારો જતા રહ્યા હોવાના અહેવાલોને ‘એક્ઝોડસ’ ન ગણવો જોઈએ. તેમના મતે ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારનો વિકાસ થતાં કામદારોને પોતાના વતનની નજીક કામ મળી શકે છે.
માંગણીઓ અને પક્ષોના નિવેદન
કામદારોની મુખ્ય માંગ 8 કલાકનો કામનો દિવસ, પગારવાળી સાપ્તાહિક રજા અને શ્રમ કાયદાનો અમલ છે. કામદાર સંગઠનોનો દાવો છે કે હજુ પણ મોટી સંખ્યામાં કામદારો 12 કલાકની પાળીમાં કામ કરે છે.
મનોજ કુમાર સિંહે આરોપ મૂક્યો કે કામદારોને 12 કલાક કામ કરાવાય છે, જ્યારે પગાર મોડો ચૂકવાય છે અથવા રોકી રખાય છે.
કરુણેશ રણપરિયાએ, જેઓ TEJAS ના પૂર્વ પ્રમુખ છે, કહ્યું કે ઉત્પાદન ખર્ચ સંભાળવા એકમોને રહેઠાણ અને મફત વીજળી જેવા બીજા લાભો ઘટાડવા પડશે.
ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ કહે છે કે કામદારોની તમામ માંગ સ્વીકારવાથી ઉત્પાદન ખર્ચ વધશે અને ધંધા પર અસર પડશે.
આગળ શું?
શ્રમ વિભાગે એમ્બ્રોઇડરી એકમો અને TEJAS ને ચાર શ્રમ સંહિતાનું પાલન કરવા પરિપત્ર આપ્યો હતો. તેના પગલે કામદારોએ 1 ઓક્ટોબરનું પ્રસ્તાવિત આંદોલન મોકૂફ રાખ્યું હતું. છતાં કામના કલાકો, વેતન અને લાભો અંગે મતભેદ યથાવત્ છે.
શ્રમ વિભાગે કામદાર સંગઠનો અને ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ સાથે અનેક બેઠકો યોજી, પરંતુ વિવાદ ઉકેલાયો નથી.
ઉદ્યોગ સાથે માંગણીઓ પર ચર્ચા માટે 10 ઓક્ટોબરે બેઠક નક્કી હતી. દુબેએ કહ્યું કે માંગણીઓ ઉકેલાઈ ન હોય તો દિવાળી અને છઠ પૂજાની આસપાસ કામદારો લાંબા સમય માટે વતન જઈ શકે છે.
