મનોજ ઝા સુપ્રીમ કોર્ટમાં: દિલ્હી પોલીસની કાર્યવાહી સામે અરજી

• મનોજ ઝાએ 9-10 ઓક્ટોબરની કાર્યવાહીને ગેરકાયદે અને ગેરબંધારણીય જાહેર કરવાની માંગ કરી
• અરજી મુજબ 6000થી વધુ લોકોની અટકાયત થઈ, જેમાં પૂર્વ મુખ્યમંત્રીઓ અને સાંસદો પણ સામેલ
• અરજીમાં 10 ઓક્ટોબરે 250 ટ્રેન રદ અને 45 મેટ્રો સ્ટેશન બંધ થવાનો ઉલ્લેખ
• સુપ્રીમ કોર્ટે રવિવારે વિશેષ સુનાવણી કરી, કાયદા મુજબ સિવાય અટકાયત પર રોક લગાવી

રાષ્ટ્રીય જનતા દળના રાજ્યસભા સાંસદ મનોજ ઝા સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યા છે. તેમનો આરોપ છે કે 10 ઓક્ટોબરે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર વિરુદ્ધ વિરોધ કરનારા પ્રદર્શનકારીઓ સામે દિલ્હી પોલીસે અપ્રમાણસર બળનો ઉપયોગ કર્યો. કોર્ટે રવિવાર, 11 ઓક્ટોબરે વિરોધ સંબંધિત મામલાઓની સુનાવણી કરી.

અરજીમાં શું કહેવાયું છે

ઝાએ એડવોકેટ-ઓન-રેકોર્ડ ફૌઝિયા શકીલ મારફતે અરજી દાખલ કરી છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે કોર્ટ જાહેર કરે કે 9 અને 10 ઓક્ટોબરે લેવાયેલાં પગલાં ગેરકાયદે અને ગેરબંધારણીય હતાં. તેમણે પોતાને વિરોધમાં સક્રિય ભાગીદાર ગણાવ્યા છે.

અરજીમાં નિઃશસ્ત્ર પ્રદર્શનકારીઓ, વિદ્યાર્થી નેતાઓ, વકીલો, રાજકારણીઓ અને નાગરિકોની ગેરકાયદે અટકાયત, અપહરણ અને ઘરમાં નજરકેદનો આરોપ છે. મહિલા પ્રદર્શનકારીઓ સાથે જાતીય સતામણીનો આરોપ પણ કરાયો છે.

અરજીના મુખ્ય આંકડા

• પૂર્વ મુખ્યમંત્રીઓ, સાંસદો, સિનિયર એડવોકેટ, એડવોકેટ, વિદ્યાર્થીઓ અને અસંબંધિત નાગરિકો સહિત 6000થી વધુ લોકોની અટકાયત.
• 10 ઓક્ટોબરે 250 ટ્રેન રદ અને 45 મેટ્રો સ્ટેશન બંધ.
• જનપથ-કર્તવ્ય પથ વિસ્તારના 4 કિલોમીટરના ત્રિજ્યામાં મોબાઇલ ઇન્ટરનેટ બંધ.

અરજી મુજબ મુખ્ય માર્ગો, મેટ્રો સ્ટેશનો, ટ્રેનો અને ઇન્ટરનેટ બંધ કરવાથી દિલ્હીના રહેવાસીઓને ભારે હાલાકી પડી.

કાયદાની વાત કરીએ તો ઝાની દલીલ છે કે BNSSની કલમ 163 હેઠળનો આદેશ ગેરકાયદે હતો. તેમનો દાવો છે કે પોલીસે પક્ષપાતી ભૂમિકા ભજવી અને નિઃશસ્ત્ર પ્રદર્શનકારીઓને ધમકાવનારા અને માર મારનારા સશસ્ત્ર ગુંડાઓ સામે પગલાં ન લીધાં.

અરજીમાં CPI(M) નેતા MA બેબીના કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશના ભંગનો પણ આરોપ છે. એ આદેશમાં ટ્રેન અને મેટ્રો સેવાઓ સંપૂર્ણપણે બંધ ન કરવાનું કહેવાયું હતું.

પૃષ્ઠભૂમિ

પ્રદર્શનકારીઓ ઇચ્છે છે કે જ્ઞાનેશ કુમાર રાજીનામું આપે. તેઓ મતદાર યાદીના વિશેષ સઘન પુનરીક્ષણ (SIR)થી નારાજ છે, જેના કારણે લાખો મતદારોના નામ કાઢી નખાયા છે. 5 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે રાજધાનીમાં વિરોધ થવા દેવા માટે દિલ્હી પોલીસને નિર્દેશ આપવાની અરજીઓ સાંભળવા સંમતિ આપી હતી.

જુલાઈ 2026માં ઝાએ 20થી 25 જુલાઈ દરમિયાન NEET સંબંધિત પ્રદર્શનકારીઓ સામે પોલીસ કાર્યવાહી, જેમાં 20 જુલાઈએ જંતર મંતર પરની કાર્યવાહીનો પણ સમાવેશ છે, એ મુદ્દે અલગ અરજી સાથે કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો.

કોર્ટે શું કર્યું

વિશેષ સુનાવણીમાં સુપ્રીમ કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો કે કાયદા દ્વારા સ્થાપિત પ્રક્રિયા સિવાય કોઈને અટકાયતમાં ન લેવાય. અહેવાલો મુજબ આ નિર્દેશ કોઈ પણ કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિને આધીન છે.

મેટ્રો અને ટ્રેન પરના પ્રતિબંધ અંગે કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે સૂચનાઓ "અતિરેકભરી" લાગે છે, કારણ કે તેમણે આવશ્યક જાહેર પરિવહન સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધું હતું.

કોર્ટ વકીલ શૈલેન્દ્ર મણિ ત્રિપાઠીની અદાલતના અનાદરની અરજી પણ સાંભળી રહી છે, જેમાં કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ ગોવિંદ મોહનનું નામ છે. વરિષ્ઠ વકીલ મેનકા ગુરુસ્વામીએ રાજકીય નેતાઓની અટકાયત સામે હેબિયસ કોર્પસ અરજી દાખલ કરી છે અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ રોકવા વપરાયેલી નિવારક અટકાયતને પડકારી છે.