યુવા ઇનોવેટર્સ માટે મોટી તક: 100 5G લેબ્સથી ભારતના 6G અભિયાનને વેગ

• સિંધિયાએ ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસ 2026માં 5G યુઝ કેસ લેબ્સ વર્કશોપનું ઉદ્ઘાટન કર્યું
• 100 લેબ્સ રૂ. 97.67 કરોડના ખર્ચે બની, એપ્રિલ 2025 સુધીમાં બધી કાર્યરત થઈ
• ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં 17,400થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ લેબ્સનો ઉપયોગ કર્યો
• હેકાથોનના વિજેતાઓનું સન્માન; IMC 2026માં 35 ટીમો પોતાના વિચારો રજૂ કરશે
• અધિકારીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમાણપત્રો સાથે નેટવર્ક અને મોબાઇલ સુરક્ષા કાર્યક્રમ પૂરો કર્યો

કમ્યુનિકેશન્સ અને ઉત્તરપૂર્વ વિકાસ મંત્રાલયના કેન્દ્રીય મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય એમ. સિંધિયાએ ઇન્ડિયા મોબાઇલ કોંગ્રેસ 2026ની 10મી આવૃત્તિમાં 5G યુઝ કેસ લેબ્સ પરના વર્કશોપનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. તેમણે કહ્યું કે આ લેબ્સનો હેતુ યુવા ઇનોવેટર્સને આગળ વધારવાનો છે, જેઓ ભારત અને દુનિયા માટે ઉકેલ બનાવી શકે.

એક દિવસના આ વર્કશોપની થીમ "Building Intelligent Networks: Innovations Driving the 5G Advanced and 6G Era" હતી. તેનો ઉદ્દેશ ઉદ્યોગ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ વચ્ચે સંબંધ મજબૂત કરવાનો છે. સાથે જ શૈક્ષણિક સંશોધનને ટેક્નોલોજી આધારિત વ્યવહારુ ઉકેલમાં ફેરવવાનો પણ છે.

સિંધિયાએ કહ્યું કે લેબ્સ માત્ર માળખાગત સુવિધા આપવા માટે નથી. તેનાથી વિદ્યાર્થીઓ અને સંશોધકો વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વાસ્તવિક ઉપયોગો ચકાસી શકશે.

હેકાથોનના વિજેતાઓ અને અધિકારીઓનું સન્માન

સિંધિયાએ 5G ઇનોવેશન હેકાથોન (એડિશન-2) 2026ના વિજેતાઓને ઇનામ આપ્યા. તેમણે 50 ફાઇનલિસ્ટને અભિનંદન આપ્યા અને 1,400 ભાગ લેનારી ટીમોને નવા વિચારો પર કામ ચાલુ રાખવા પ્રોત્સાહિત કરી.

તેમણે ટેલિકમ્યુનિકેશન્સ વિભાગ (DoT)ના અધિકારીઓને પ્રમાણપત્રો અને બેજ પણ એનાયત કર્યા. અધિકારીઓએ નેટવર્ક અને મોબાઇલ સુરક્ષા પર વિશેષ ક્ષમતા વિકાસ કાર્યક્રમ પૂરો કર્યો. કોર્સમાં CISSP, CEH, PenTest અને CySA જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમાણપત્રોનો સમાવેશ થતો હતો.

લેબ્સના શરૂઆતી પરિણામ

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ઓક્ટોબર 2023માં દેશભરની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને આ લેબ્સ આપી હતી. આ યોજનાનો ખર્ચ રૂ. 97.67 કરોડ છે.

અત્યાર સુધી લેબ્સના પરિણામો આ મુજબ છે:

આ પહેલ સ્ટાર્ટઅપ્સ અને માઇક્રો, સ્મોલ અને મિડિયમ એન્ટરપ્રાઇઝિસ (MSME)ને 5G માળખા સુધી પહોંચવામાં પણ મદદ કરે છે. ભાગ લેનારી સંસ્થાઓએ આ કંપનીઓ અને અન્ય સંશોધન સંસ્થાઓ સાથે ભાગીદારી કરી છે.

5G ઇનોવેશન હેકાથોનમાં 1,400થી વધુ પ્રસ્તાવ આવ્યા. તેમાં 5G એડવાન્સ્ડ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ, નોન-ટેરેસ્ટ્રિયલ નેટવર્ક્સ, ફિક્સ્ડ વાયરલેસ એક્સેસ, નેટવર્ક સ્લાઇસિંગ અને ટેલિકોમ સુરક્ષા જેવા વિષયો આવરી લેવાયા. તેમાંથી 50 ટીમોને સીડ ફંડિંગ મળ્યું. IMC 2026માં 35 જેટલી ટીમો પોતાનું કામ રજૂ કરી રહી છે.

6G અને વિકસિત ભારત 2047 પર ધ્યાન

સિંધિયાએ લેબ્સને વિકસિત ભારત 2047ના લક્ષ્ય સાથે જોડ્યા. તેમણે ભારતમાં ડિઝાઇન અને બનેલા, વૈશ્વિક સ્તરે વિશ્વસનીય બુદ્ધિશાળી નેટવર્કની હિમાયત કરી.

ટેલિકમ્યુનિકેશન્સ વિભાગના સચિવ અમિત અગ્રવાલે કહ્યું કે ઇનોવેશન સ્પર્ધાઓ અને પ્રોટોટાઇપથી આગળ વધવું જોઈએ. તેમના મતે તે બૌદ્ધિક સંપદા, ઉદ્યોગસાહસિકતા, ઉદ્યોગ ભાગીદારી અને કોમર્શિયલ અમલ સુધી પહોંચવું જોઈએ.

વર્કશોપમાં AI-નેટિવ નેટવર્ક્સ, બુદ્ધિશાળી કનેક્ટિવિટી, વિસ્તરી શકાય તેવા 5G યુઝ કેસ, 6G સ્પેક્ટ્રમ રોડમેપ અને વૈશ્વિક માનકીકરણ પર ચર્ચા થઈ.