- સરકારે રાષ્ટ્રીય સ્ટીલ નીતિ – વિઝન 2047નો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યો
- પ્રતિ વ્યક્તિ સ્ટીલ વપરાશ 116 કિલોગ્રામથી વધીને 302 કિલોગ્રામ થવાનો અંદાજ
- 2047 સુધીમાં ક્રૂડ સ્ટીલ ક્ષમતા 604 મિલિયન ટન અને ફિનિશ્ડ સ્ટીલ માંગ 505 મિલિયન ટન
- કાર્બન ઉત્સર્જન તીવ્રતા 2.54 ટનથી ઘટાડીને 1.54 ટન પ્રતિ ટન સ્ટીલ કરવાનું લક્ષ્ય
- ઉત્પાદન 2014-15માં 89 મિલિયન ટનથી વધીને 2025-26માં 170 મિલિયન ટન
સરકારે રાષ્ટ્રીય સ્ટીલ નીતિ – વિઝન 2047નો ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યો છે. આ નીતિનો હેતુ ભારતની સ્ટીલ ક્ષમતા લગભગ ત્રણ ગણી કરીને વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં આગળ લઈ જવાનો છે.
માંગ અને ઉત્પાદનમાં વધારો
ડ્રાફ્ટ મુજબ દેશમાં પ્રતિ વ્યક્તિ સ્ટીલ વપરાશ હાલના 116 કિલોગ્રામથી વધીને 302 કિલોગ્રામ થવાનો અંદાજ છે. ક્રૂડ સ્ટીલ ઉત્પાદન પહેલેથી 2014-15ના 89 મિલિયન ટનથી વધીને 2025-26માં 170 મિલિયન ટન થઈ ગયું છે.
નીતિમાં સ્ટીલ નિકાસ 2047 સુધીમાં 45 મિલિયન ટન સુધી લઈ જવાનો પ્રસ્તાવ છે. સરકારનો લક્ષ્યાંક 2047 સુધીમાં ક્રૂડ સ્ટીલ ક્ષમતા 604 મિલિયન ટન અને ફિનિશ્ડ સ્ટીલની માંગ 505 મિલિયન ટન સુધી પહોંચાડવાનો છે.
ગ્રીન સ્ટીલ પર ભાર
ડ્રાફ્ટમાં ઉત્સર્જન ઘટાડવા પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવ્યું છે. પ્રતિ ટન ક્રૂડ સ્ટીલ પર કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું ઉત્સર્જન 2.54 ટનથી ઘટાડીને 2047 સુધીમાં 1.54 ટન કરવાનો લક્ષ્યાંક છે.
આ માટે ઊર્જા કાર્યક્ષમતા, નવીકરણીય વીજળી, વધુ સ્ક્રેપનો ઉપયોગ અને હાઇડ્રોજન આધારિત સ્ટીલ ઉત્પાદન જેવા પગલાં સૂચવાયા છે. સાથે સ્ટીલ સ્ક્રેપ એકત્રીકરણ અને રિસાયક્લિંગ વ્યવસ્થા વિકસાવવાની પણ વાત છે.
ટેકનોલોજી અને અમલીકરણ
નીતિમાં સ્પેશિયલ્ટી અને ઊંચા મૂલ્યની સ્ટીલમાં દેશની ક્ષમતા મજબૂત કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. સ્ટીલ બનાવવાના ટેકનોલોજી અને સાધનોનું સ્વદેશી ઉત્પાદન વધારવા પણ વિચારાયું છે.
ઉત્પાદકતા, ગુણવત્તા અને સંસાધન કાર્યક્ષમતા સુધારવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, ઓટોમેશન અને ડિજિટલ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાનું પણ નીતિમાં ગણાવાયું છે. આ નીતિનું અમલીકરણ કેન્દ્ર, રાજ્ય સરકારો, ઉદ્યોગ અને અન્ય હિસ્સેદારોના સંકલિત પ્રયાસોથી થશે.
