- મંત્રાલય અને કર્મયોગી ભારતે નવી દિલ્હીમાં સમજૂતી કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા
- આદિવાસી સ્વયંસેવકો માટે મોબાઇલ-ફ્રેન્ડલી ઓનલાઇન શિક્ષણ અને પ્રમાણપત્ર
- 60,507 આદિ સેવા કેન્દ્ર અને 1,22,072 સ્વયંસેવકોની નોંધણી થઈ ચૂકી છે
- ચાર અગ્રતા રાજ્યો 31 ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં તાલીમ પૂર્ણ કરશે
- અત્યાર સુધીમાં 646 કોર્સ નોંધણી અને 112 સ્વયંસેવકો કોર્સ પૂર્ણ કરી ચૂક્યા
આદિવાસી બાબતોના મંત્રાલય (MoTA) અને કર્મયોગી ભારતે આજે નવી દિલ્હીમાં સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા. આ કરાર હેઠળ આદિવાસી વિકાસ માટે ગામ સ્તરે કામ કરતા સ્વયંસેવકો માટે ખાસ તાલીમ મંચ બનશે.
મિશન કર્મયોગીની ક્ષમતા નિર્માણ વ્યવસ્થા અત્યાર સુધી સરકારી અધિકારીઓ માટે હતી. હવે તેને આદિવાસી કર્મયોગી સ્વયંસેવકો (AKV) અને જમીની સ્તરે આદિવાસી યોજનાઓ લાગુ કરનારા કર્મચારીઓ સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
અભિયાનની સ્થિતિ
આ પહેલ આદિ કર્મયોગી અભિયાનનો ભાગ છે. મંત્રાલય 76,000થી વધુ આદિ સેવા કેન્દ્ર (ASK) અને 1,54,000થી વધુ AKVનું નેટવર્ક ગામ સ્તરે કાયમી ધોરણે ઊભું કરી રહ્યું છે.
પોર્ટલ પર રાજ્યોએ આપેલા આંકડા મુજબ અત્યાર સુધીમાં 60,507 ASK અને 1,22,072 AKV નોંધાયા છે.
સ્વયંસેવકોને શું મળશે
iGOT પરના માઇક્રોસાઇટ પર દરેક સ્વયંસેવક ગમે ત્યારે, ગમે ત્યાંથી પ્રમાણભૂત શિક્ષણ સામગ્રી જોઈ શકશે. આ સામગ્રી મોબાઇલ પર પણ ચાલશે.
તેમાં આદિવાસી વિકાસની યોજનાઓ અને મેદાનમાં સ્વયંસેવકોની ભૂમિકા-જવાબદારીઓ આવરી લેવાશે. મૂલ્યાંકન અને પ્રમાણપત્રની પણ વ્યવસ્થા રહેશે. સામગ્રી કેન્દ્રથી અપડેટ થઈ શકશે અને બધા સ્વયંસેવકો સુધી એકસાથે પહોંચાડી શકાશે. દરેક રાજ્યની શિક્ષણ પ્રગતિ પણ ટ્રેક થઈ શકશે.
કોની શી જવાબદારી
કર્મયોગી ભારત પ્લેટફોર્મનું હોસ્ટિંગ, સંચાલન અને જાળવણી કરશે. તે શીખનારાઓની નોંધણી, ટેકનિકલ સહાય, વિશ્લેષણ અને પ્રગતિ અહેવાલ પણ આપશે.
મંત્રાલય વિષય-સંચાલક તરીકે લક્ષ્ય જૂથો અને જરૂરી કૌશલ્ય નક્કી કરશે. સામગ્રી વિકસાવી મંજૂર કરશે, શીખનારાઓને નામાંકિત કરશે અને મંચના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપશે. કામની પ્રગતિ અને અમલીકરણના મુદ્દાઓ માટે સંયુક્ત સ્ટીયરિંગ કમિટી બનશે.
આ મંચ ત્રણ દિવસની રૂબરૂ તાલીમને પૂરક બનશે. આ તાલીમ રાજ્યોની વહીવટી તાલીમ સંસ્થાઓ (ATI) રાજ્યોના આદિવાસી કલ્યાણ વિભાગો સાથે મળીને ડિઝાઇન કરશે અને આપશે.
ચાર અગ્રતા રાજ્યો મહારાષ્ટ્ર, ઓડિશા, ગોવા અને ત્રિપુરા 31 ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં તાલીમ પૂર્ણ કરે તેવી અપેક્ષા છે. બધા રાજ્યો 31 ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં તાલીમ પૂરી કરે તેવી અપેક્ષા છે.
અત્યાર સુધીની પ્રગતિ
AKV માઇક્રોસાઇટ કાર્યરત છે. 1,25,000થી વધુ સ્વયંસેવકોને બલ્ક SMS દ્વારા વીડિયો મોકલાયા છે. લોગિન કરીને કોર્સમાં નોંધણી કરાવનારાઓની સંખ્યા 500ને પાર થઈ છે.
રાજ્યની ATI માટે ઓરિએન્ટેશન સત્રો પૂરાં થયાં છે. સંસ્થાઓને નમૂનારૂપ તાલીમ કેલેન્ડર અને માર્ગદર્શન સામગ્રી મોકલાઈ છે.
સચિવ રંજના ચોપરાએ કહ્યું કે માઇક્રોસાઇટ આદિવાસી વિસ્તારોમાં ક્ષમતા નિર્માણ સુધી પહોંચ વધારવા અને જમીની નેતૃત્વ મજબૂત કરવાનું મહત્વનું પગલું છે. તેમણે જણાવ્યું કે અત્યાર સુધીમાં 646 કોર્સ નોંધણી, 235 કોર્સ પૂર્ણ અને 112 સ્વયંસેવકોએ ઓછામાં ઓછો એક કોર્સ પૂરો કર્યો છે.
સમજૂતી કરાર મુજબ સ્થાનિક સમુદાયોના હાથમાં શાસન મૂકવાની દૃષ્ટિ છે. તાલીમ પામેલા AKV પરિવારોને તેમના હકો મેળવવામાં મદદ કરશે, યોજનાઓના આયોજન અને દેખરેખમાં ભાગ લેશે અને ગામ સ્તરે યોજનાઓના સંકલનને મજબૂત બનાવશે.
