- PM ગતિશક્તિ 1,800થી વધુ ડેટા લેયર સાથે કામ કરે છે
- 58 કેન્દ્રીય મંત્રાલયો/વિભાગો અને તમામ 36 રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સામેલ
- નેટવર્ક પ્લાનિંગ ગ્રૂપે 400થી વધુ પ્રોજેક્ટનું મૂલ્યાંકન કર્યું
- યોજના જિલ્લા સ્તર અને સામાજિક ક્ષેત્રના આયોજન સુધી વિસ્તરી
- સંઘ કેબિનેટે ઇન્ટિગ્રેટેડ ટ્રાન્સપોર્ટ એન્ડ લોજિસ્ટિક્સ ઓથોરિટીને મંજૂરી આપી
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ઓક્ટોબર 2021માં શરૂ કરેલો PM ગતિશક્તિ રાષ્ટ્રીય માસ્ટર પ્લાન હવે પાંચ વર્ષ પૂરા કરી રહ્યો છે. આ સમયગાળામાં દેશના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આયોજનમાં મોટી પ્રગતિ થઈ હોવાનું સરકારે જણાવ્યું છે.
ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો વ્યાપ
આ ભૌગોલિક ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ભારતમાં સ્વદેશી રીતે વિકસાવવામાં આવ્યું છે. તેને ભાસ્કરાચાર્ય નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર સ્પેસ એપ્લિકેશન્સ એન્ડ જિયો-ઇન્ફોર્મેટિક્સ (BISAG-N) દ્વારા બનાવાયું છે.
પ્લેટફોર્મમાં 58 કેન્દ્રીય મંત્રાલયો/વિભાગો અને તમામ 36 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનો ડેટા જોડાયેલો છે. તેમાં 1,800થી વધુ ડેટા લેયર સામેલ છે.
વધુમાં 65થી વધુ સોફ્ટવેર મોડ્યુલ/ટૂલ્સ અને 100થી વધુ મોબાઇલ તેમજ વેબ એપ્લિકેશન વિકસાવવામાં આવી છે.
પ્રોજેક્ટ મૂલ્યાંકન અને જિલ્લા સ્તરે વિસ્તરણ
નેટવર્ક પ્લાનિંગ ગ્રૂપે (NPG) PM ગતિશક્તિના સિદ્ધાંતોને આધારે 400થી વધુ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટનું મૂલ્યાંકન કર્યું. આ પ્રોજેક્ટોની કુલ કિંમત આશરે ₹20.23 લાખ કરોડ છે.
યોજના હવે રસ્તા, શાળા, આરોગ્ય સુવિધા અને પાણીની પાઇપલાઇન જેવી જરૂરી સેવાઓના જિલ્લા સ્તરના આયોજન સુધી પહોંચી છે. સામાજિક ક્ષેત્રના આયોજનમાં પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે.
| વર્ષ | મુખ્ય કામગીરી | મૂલ્યાંકન કરાયેલા પ્રોજેક્ટ |
|---|---|---|
| 2022-23 | આઠ મુખ્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મંત્રાલયો જોડાયા | 71 |
| 2023-24 | સામાજિક ક્ષેત્રનું એકીકરણ; 1,463 ડેટા લેયર અને તમામ 36 રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો જોડાયા | – |
| 2024-25 | આર્થિક ક્ષેત્રનું એકીકરણ; જિલ્લા માસ્ટર પ્લાન શરૂ | 121 |
| 2025-26 | PM ગતિશક્તિ પબ્લિક પ્લેટફોર્મ/UGI, KMS, DUMS અને ડેશબોર્ડ શરૂ; ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીમાં મૂલ્યાંકન | 352 |
| 2026 | કુલ મૂલ્યાંકન | 421 (₹20.23 લાખ કરોડ) |
સપ્ટેમ્બર 2025માં PM ગતિશક્તિ પબ્લિક પ્લેટફોર્મ, યુનિફાઇડ જિયોસ્પેશિયલ ઇન્ટરફેસ (UGI) દ્વારા ખાનગી સંસ્થાઓ અને સામાન્ય જનતાને પણ પસંદગીની ડેટા-વિશ્લેષણ સુવિધાઓ આપવામાં આવી.
ITLA: પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ માટે નવી સંસ્થા
સરકારે PM ગતિશક્તિના લાંબાગાળાના પરિવહન આયોજન માટે ઇન્ટિગ્રેટેડ ટ્રાન્સપોર્ટ એન્ડ લોજિસ્ટિક્સ ઓથોરિટી (ITLA) સ્થાપવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ ઓથોરિટી પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ ક્ષેત્રમાં સંશોધન, આયોજન, મૂલ્યાંકન, દેખરેખ અને અસર આકલનને મજબૂત બનાવશે. કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે તેને મંજૂરી આપી છે.
સરકારના મતે ITLAથી બહુ-માધ્યમ જોડાણ સુધરશે, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની કાર્યક્ષમતા વધશે, લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ ઘટશે અને વૈશ્વિક લોજિસ્ટિક્સ સ્પર્ધામાં ભારતની સ્થિતિ મજબૂત થશે.
સરકારનો દાવો છે કે PM ગતિશક્તિ વિકસિત ભારત 2047ના લક્ષ્યને આગળ વધારવામાં સંકલિત, કાર્યક્ષમ અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર પરિવહન તથા લોજિસ્ટિક્સ વ્યવસ્થા બનાવવામાં મદદ કરશે.
