સ્ત્રોત: પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરો (PIB), ભારત સરકાર - પાવર મંત્રાલય · PIB દિલ્હી · pib.gov.in પર મૂળ પ્રકાશન વાંચો
- મનીલામાં 20મી પૂર્વ એશિયા સમિટની ઊર્જા મંત્રીઓની બેઠકમાં ભારતની સ્થિતિ રજૂ કરવામાં આવી
- ASEAN એક્શન પ્લાન 2026-2030નું સ્વાગત છે, પાવર ગ્રીડ અને ક્લીન એનર્જી પર સહકારને સમર્થન આપો
- 30 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધીમાં સ્થાપિત ક્ષમતા 558.8 GW છે, જેમાંથી 55 ટકા બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણમાંથી હશે.
- સિંગાપોર માટે અંદાજે 3,000 કિમી જમીન આધારિત ટ્રાન્સમિશન કોરિડોરનો વિકલ્પ વિચારણા હેઠળ છે
- ભારતે ગ્રીન હાઇડ્રોજન, બેટરી સ્ટોરેજ જેવા ક્ષેત્રોમાં સંસ્થાકીય ભાગીદારી અને અનુભવોની વહેંચણીની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી
ફિલિપાઈન્સની રાજધાની મનિલામાં 20મી પૂર્વ એશિયા સમિટ એનર્જી મિનિસ્ટર્સની બેઠકમાં ભારતે પ્રાદેશિક ઉર્જા સહયોગ અને ઊર્જા સુરક્ષા પર ભાર મૂક્યો હતો. ઉર્જા અને નવી અને પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા રાજ્ય મંત્રી શ્રીપદ યેસો નાઈકે આજે ભારત વતી આ વાત કરી હતી.
આસિયાન સાથે સહકાર પર ભાર
નાઈકે ભારતની એક્ટ ઈસ્ટ નીતિ અને ASEAN સાથે વ્યાપક વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેઓએ એનર્જી કોઓપરેશન માટે આસિયાન એક્શન પ્લાન 2026-2030નું સ્વાગત કર્યું.
તેઓએ પાવર ગ્રીડ, પ્રાદેશિક વિદ્યુત પ્રસારણ, બહુપક્ષીય વિદ્યુત વેપાર, સ્વચ્છ ઉર્જા અને ઉર્જા સુરક્ષા 2026-2030ની આસિયાન-ભારત કાર્ય યોજના હેઠળ સહકારને આગળ વધારવા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે યાદ અપાવ્યું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 2025માં 22મી ASEAN-ભારત સમિટમાં ASEAN પાવર ગ્રીડ પહેલને સમર્થન જાહેર કર્યું હતું. આ માટે 400 વ્યાવસાયિકોને ગ્રીડ કનેક્ટિવિટીમાં તાલીમ આપવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.
ભારતમાં વીજળી ઉત્પાદનનું ચિત્ર
નાઈકે કહ્યું કે 30 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધીમાં દેશની સ્થાપિત વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા 558.8 ગીગાવોટ સુધી પહોંચી ગઈ છે. તેમાંથી 308 ગીગાવોટ ક્ષમતા બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણ સ્ત્રોતોમાંથી છે, જે કુલ ક્ષમતાના 55 ટકા છે.
પ્રધાનમંત્રી સૂર્યઘર પ્રોજેક્ટ હેઠળ, 29 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધીમાં લગભગ 50.1 કરોડ રૂફટોપ સોલર પેનલ્સ ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવી છે. 59.5 કરોડ ઘરોને તેનો લાભ મળ્યો છે.
નાઈકના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતે જૂન 2025 સુધીમાં બિન-અશ્મિભૂત ઇંધણમાંથી 50 ટકા સંચિત સ્થાપિત ક્ષમતા હાંસલ કરી હતી. આ 2030ના રાષ્ટ્રીય વિકાસ લક્ષ્યો (NDCs) કરતાં પાંચ વર્ષ આગળ થયું હતું.
સિંગાપોર સાથે ક્રોસ બોર્ડર પાવર લિંકની યોજના
ભારત અને સિંગાપોર પ્રસ્તાવિત 2,000 મેગાવોટ ક્રોસ બોર્ડર પાવર કનેક્ટિવિટી માટેના વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યા છે. એક વિકલ્પ અંદાજે 3,000 કિમી લાંબો જમીન આધારિત ટ્રાન્સમિશન કોરિડોર છે.
આ કોરિડોર ભારતના ઇમ્ફાલને મ્યાનમાર, થાઇલેન્ડ અને મલેશિયા થઇને સિંગાપોર સાથે જોડશે. નાઈકના મતે, આ યોજના વિશ્વસનીય ક્રોસ બોર્ડર વીજળી વેપાર, સ્વચ્છ ઉર્જાનું એકીકરણ અને પ્રાદેશિક ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવી શકે છે.
ટેકનોલોજી અને સંસ્થાકીય ભાગીદારી માટેની દરખાસ્ત
નાઈકે ભારતનો અનુભવ EAS સભ્ય દેશો સાથે શેર કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. આમાં પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાનો મોટા પાયે ઉપયોગ, ગ્રીડ એકીકરણ, ટ્રાન્સમિશન પ્લાનિંગ, ઊર્જા સંગ્રહ, ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને સ્વચ્છ ઉર્જા તકનીકોનો સમાવેશ થાય છે.
તેમણે NTPC, POWERGRID, CEA, NIWE, NISE અને NPTI અને ASEAN એનર્જી સેન્ટર જેવી ભારતીય સંસ્થાઓ વચ્ચે સંસ્થાકીય સંબંધો મજબૂત કરવા વિનંતી કરી.
તેઓએ વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડાર, કટોકટીની સજ્જતા, પાવર સિસ્ટમ મજબૂતીકરણ, એલએનજી અને ગેસ સપ્લાય સુરક્ષા, નવીનીકરણીય ઉર્જા આગાહી, બેટરી સ્ટોરેજ અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન પર સહકાર માટેની તકો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે CCUS અને કાર્બન ક્રેડિટ ટ્રેડિંગ સ્કીમ પર ASEAN ભાગીદારો સાથે જ્ઞાન વહેંચવામાં ભારતની રુચિ પણ વ્યક્ત કરી. આ કામ ભાગ લેનાર દેશોની પ્રાથમિકતાઓ અને સંજોગોને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવશે.
અંતે, નાઈકે ASEAN પાવર ગ્રીડ પર એડવાન્સ્ડ મેમોરેન્ડમ ઓફ અન્ડરસ્ટેન્ડિંગના અમલમાં પ્રવેશને સમર્થન આપ્યું. બહુપક્ષીય વિદ્યુત વેપારમાં વધારો કરવાના આસિયાનના પ્રયાસોને ભારતના સમર્થનનો પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો.
આ અહેવાલ પ્રેસ ઇન્ફર્મેશન બ્યુરો (PIB) દ્વારા જારી કરાયેલ સત્તાવાર પ્રેસ રિલીઝ પર આધારિત છે. મૂળ પ્રકાશનની લિંક ઉપર આપવામાં આવી છે.
